VU LAN 2006: BIẾT ƠN VÀ BÁO ƠN
Thích-Chân-Tuệ
Cơ-Sở
Phật-Học
Trong bầu không khí trang nghiêm, thanh tịnh và hoan hỷ, nhân dịp kỷ niệm Lễ Vu Lan, vào ngày rằm tháng 7 trung ngươn mỗi năm, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu sơ lược ý nghĩa thực tiển của ngày đại lễ này.
Theo
truyền thống Phật giáo, theo sự tích của Tôn
giả Mục Kiền Liên, việc tổ chức ngày
đại lễ Vu Lan hằng năm nhằm mục
đích nhắc nhở hạnh hiếu thảo đối
với Cha Mẹ, tạo cuộc sống an lạc và
hạnh phúc. Phàm làm người ai cũng có Mẹ, có
Cha. Công lao của Mẹ sanh ra, công ơn của Cha nuôi
dưỡng cho đến ngày khôn lớn, có thể sánh
như non cao biển rộng, không có cách chi chúng ta báo
đền ơn nghĩa lớn lao này một cách trọn
vẹn được. Một khi trở thành bậc
làm Cha làm Mẹ, chúng ta càng suy nghĩ, càng thấm thía công
ơn lớn lao này của Cha Mẹ chúng ta trước
đây. Muốn làm người cho xứng đáng
với danh xưng "con người", dù là Phật
tử, hay không phải là Phật tử, chúng ta nên
"biết ơn" khi nhận sự giúp đỡ
về mặt vật chất hay tinh thần, dù lớn hay
nhỏ, từ bất cứ ai, và nên nhớ "báo
ơn" trong khả năng và hoàn cảnh của chúng
ta. Đối với trọng ơn sanh dưỡng,
khi Mẹ Cha còn hiện tiền, chúng ta phải nên
"biết ơn và báo ơn" về hai phương
diện: vật chất và tinh thần.
Về
phương diện vật chất, chúng ta phải nên
chăm sóc một cách chu đáo các bậc đã sanh thành và
dưỡng dục chúng ta nên người. Từ
việc ăn uống, ngủ nghỉ, ốm đau,
trước đây Cha Mẹ đã biết bao khổ
nhọc, lo lắng cho chúng ta đầy đủ, từ
lúc mới sanh ra đời, đến tuổi thơ
ấu, và cho đến ngày nay, chúng ta trưởng thành,
phải nên biết bổn phận báo đền một
cách chân thành, đừng nên lẫn tránh, lơ là,
đừng nên giao phó bổn phận này cho người khác
làm, dù là giao cho anh chị em, hay giao cho xã hội gánh vác giùm
mình. Chúng ta làm như thế nào đối với Cha
Mẹ, thì sau này con cái noi gương đó, đối
xử với chúng ta tương tự như thế
đó. Cổ nhân có dạy: Muốn người khác
đối xử với mình thế nào, chúng ta nên
đối xử với người khác thế
ấy. Đối với người khác còn nên cư
xử như vậy, huống là đối với Cha
Mẹ của chúng ta!
Về phương diện tinh thần, chúng ta phải nên thường xuyên thăm viếng, đừng để cho Cha Mẹ phải trải qua những cảm giác cô đơn, thất vọng, buồn tủi hay lo sợ. Chúng ta nên biết cách sống sao cho được an lạc hạnh phúc với Cha Mẹ lúc hiện tiền và sống sao cho an lạc hạnh phúc với trách nhiệm của bậc làm Cha Mẹ sau này. Được trực tiếp báo đền ơn sanh dưỡng của Mẹ Cha là phước báu vô lượng của chúng ta, nhất là ở nơi quê người, cuộc sống hết sức bận rộn, thời gian hiếm hoi, nhân tâm điên đảo, lòng người quên mất cội nguồn. Nếu không được diễm phúc này, chúng ta cũng có thể báo đền ơn sanh dưỡng của Mẹ Cha một cách gián tiếp, như gửi tiền tài về quê nhà, để người thân bên cạnh có thêm phương tiện chăm lo cho Mẹ Cha chu tất hơn một chút, và thường xuyên thăm hỏi bằng thư từ hay điện thoại.
Hơn thế nữa, ngoài phương diện vật chất và tinh thần theo thế gian, cách báo đáp theo đúng chánh pháp của người biết tu theo Phật, dù tại gia hay xuất gia, là bản thân tinh tấn tu học và luôn luôn giúp đỡ Cha Mẹ biết tu theo Phật. Tu theo Phật nghĩa là không làm các việc ác, siêng làm các điều lành và giữ tâm ý trong sạch. Do đó, chúng ta đừng nên cung cấp, hay thỏa mãn các nhu cầu theo ý muốn sai trái, hay ý thức vô minh, để tạo thêm tội nghiệp cho Cha Mẹ. Những việc ác là các việc lợi mình hại người, các hành động hay lời nói gây thiệt hại cho người về vật chất cũng như tinh thần. Thí dụ như vu oan giá họa, vu khống cáo gian cho người, vì tư thù hay ganh tị đố kyï, thậm chí vì muốn kiếm tiền bạc triệu! Thí dụ như vì vô tình hay cố ý gièm pha, nói xấu người khác, tuyên truyền những tin đồn có hại thanh danh người khác. Trái lại, chúng ta nên khuyến khích Cha Mẹ làm các việc phước thiện, cứu người giúp đời, tu nhân tích phước, khai ngộ chân lý, và chuyên tâm tỉnh thức. Tất cả hành động, lời nói, hay tư tưởng đều công minh, chính trực, lợi mình và lợi người, để luôn luôn giữ được bản tâm thanh tịnh.
Chúng ta
là những Phật tử, dù tại gia hay xuất gia,
đều phải "tu phước và tu
tuệ". Cha Mẹ chính là ruộng phước
tốt nhứt để chúng ta gieo trồng những
hạt giống tốt cho chính bản thân và cho thế
hệ sau này. Trong kinh sách có dạy: Phụ mẫu
hiện tiền như Phật tại thế, hoặc: phụng
sự chúng sanh, trong đó có Mẹ Cha của chúng ta, là cúng
dường chư Phật, chính là nghĩa đó
vậy. Do đó, chúng ta phải "biết ơn và
báo ơn", hết lòng chăm sóc Cha Mẹ hiện
tiền, trước khi vào chùa tu phước hay cầu
phước! Đừng nên đợi đến khi
Cha Mẹ qua đời, vào chùa làm lễ cầu siêu, cầu
khẩn, vái van Cha Mẹ có linh thiêng về phù hộ cho gia
đạo của mình bình an và làm ăn phát tài!
Người không "biết ơn và báo ơn"
đối với Cha Mẹ, dù bất cứ lý do nào, thì làm
sao có thể cư xử tốt với những
người khác trong xã hội.
Tuy nhiên,
các bậc Cha Mẹ hiện nay nên cảm thông hoàn cảnh
của con cái nơi xứ người, đừng nên mong
cầu sự hiếu thảo theo quan niệm của
thời đại xa xưa trước đây. Các
bậc Cha Mẹ nên có tâm bao dung, rộng lượng, tha
thứ và hiểu biết, đối xử với con cái
với tâm bình đẳng, không phân biệt người con
này có hiếu, người con kia bất hiếu,
thương người con nào vừa lòng vừa ý, yêu
người con nào thành công vinh hiển, ghét bỏ người
con nào nghịch ý, chán chê người con nào thất bại
nghèo khó. Nếu các bậc Cha Mẹ nhận
được sự hiếu thảo như ý nơi con cái
của mình, thì biết đó là phước đức
của đời mình, và tiếp tục tu phước thêm
nữa. Bằng không, các bậc Cha Mẹ nên tu nhân tích đức,
biết mình kém phước thiếu đức,
đừng nên oán trời trách đất, đừng nên
than vãn, bêu riếu, rủa xả, chửi mắng, lên án,
kết tội, hay xa lánh, từ bỏ con cái chính mình.
Được như vậy, tâm của chúng ta an nhiên
tự tại, bình tỉnh thản nhiên trong mọi hoàn
cảnh, dù thuận lòng hay nghịch ý.
Tóm
lại, dù hoàn cảnh như thế nào, chúng ta là những
Phật tử, dù tại gia hay xuất gia, biết đi
chùa làm công quả, biết "tu phước và tu
tuệ", đều nên cố gắng tu tập theo
đúng chánh pháp để đạt giác ngộ và giải
thoát. Thực hành tâm bất tùy phân biệt là chánh pháp,
trưởng dưỡng tâm từ bi để cảm
thông và tha thứ đối với mọi người,
kể cả với con cái chính mình. Sống hạnh
phúc vì mình và vì người, không chứa chấp tâm sân
hận, hết lòng với người thân và mọi
người, hiện tại không hối hận, ra đi
không hối tiếc. Tu tập theo đúng chánh pháp và
hồi hướng công đức này cho Cha Mẹ nhiều
đời vãng sanh tịnh độ, Cha Mẹ hiện
tiền tăng long phước thọ và con cái chính mình an
nhiên tự tại. Chúng ta nhất tâm cầu nguyện
cho Phật pháp trường tồn, thế giới thanh
bình, chúng sanh an lạc. Được như vậy,
chúng ta đã báo đền ơn sanh thành dưỡng
dục của Cha Mẹ, báo đền ơn Tam Bảo
mười phương, báo đền ơn quốc gia và
xã hội. Đây mới chính là cốt tủy của
đạo Phật, mới là mục đích cứu kính
của ngày đại lễ Vu Lan hằng năm.