Hành Trình Tâm Linh - Himalaya 

Minh Hạnh phóng sự

"Ngày 26 tháng 3 năm 2010 -   Hành trình thăm viếng rặng Himalaya:  Làng Nagarkot, chùa Namo Buddha, thành phố cổ Patan.

Bài  viết là một tổng hợp sưu tập từ Internet và tóm tắt lời giảng của TT Giác Đẳng trong chuyến hành hương Ấn Độ ngày 26 tháng 3 năm 2010 tại Hi Mã Lạp Sơn.

       Làng Nagarkot chụp từ xa

          Một căn hộ tại làng Nagarkot

Ngày xưa dọc theo chân núi Hi Mã Lạp Sơn có bốn tiểu quốc là vương quốc giòng Thích Ca, vương quốc Koliya, vương quốc Malla và vương quốc Licchavri. Vương quốc Koliya là quê ngoại của Đức Phật, vương quốc Malla là nơi Đức Phật Ngài viên tịch và vương quốc Licchavri là nơi Đức Phật cho thành lập giới đoàn tỳ kheo ni. Bốn tiểu quốc này nhỏ so với vương quốc Kosala (Kiều Tát La) nhưng bốn vương quốc này lại có đặc điểm là quân đội rất tinh nhuệ vì họ ở vùng sơn cước do đó có những chiến sĩ rất quả cảm. Đọc lịch sử của Anh quốc thấy rằng vào thời Anh quốc cai trị Ấn Độ và cho đến bây giờ cũng vậy có một giống dân Nepal gọi là Gurkhas được chiêu mộ bởi người Anh cho những lưc lượng biệt kích, chúng ta gọi là sư đoàn Gurkhas, họ là những sư đoàn rất thiện chiến nổi tiếng hơn là lính Lê Dương của Pháp, cho đến ngày hôm nay thì những người này họ được tuyển mộ vào trong quân đội Anh, thậm chí có một lần chính phủ

               Những người phụ nữ làng Nagarkot

 Nepal than phiền là những người lính Nepal Gurkhas một người lính lãnh lương cao gấp bốn lần lương ông bộ trưởng Nepal, họ nổi tiếng là những người quân đội quả cảm thiện chiến và đã có mặt trong quân đội Anh như một bộ phận hết sức tinh nhuệ cho những công tác đặc biệt, họ là những người đến từ Nepal là dân miền núi.

Giòng sông Rohini là danh phận của hai xứ Koliya và Sakya tức là quê nội và quê ngoại của Đức Phật. Trong kinh thường nhắc đến giòng sông Rohini qua câu chuyện là có một lần giòng Thích Ca và giòng Koliya tranh dành nước sông Rohini vào mùa cạn và Đức Phật Ngài xuất hiện Ngài hỏi: "Nước sông và máu cái nào qúi hơn" thì cả hai bên đều hoà giải. Thỉnh thoảng có những câu chuyện về Đức Phật Ngài can thiệp vào những sự việc như vậy. Trong quá trình Đức Thế Tôn tu tập Ngài có ba nguyện một là cứu độ chúng sinh, hai là tự mình giác ngộ, ba là tế độ quyến thuộc, ở trong quá trình đó thì Đức Phật đã làm rất nhiều cho quyến thuộc nhưng sau khi Ngài chứng quả thì Ngài mang lại phúc lạc rất nhiều cho thân bằng quyến thuộc.

 Người dân Nepal đã dùng những tên của các vị đại đệ tử Phật để làm nhãn hiệu thí dụ như Angulimala hay là Upali, họ bán sữa chua hay bán vé máy bay họ lấy tên là Sĩ Đạt Đa Tourt, có khi tiệm hớt tóc cũng lấy họ của Đức Phật là Cồ Đàm, họ xem chuyện đó bình thường trong khi đó là sự cấm kỵ đối với chúng ta. Đó là do vấn đề văn hóa, như người Tây Phương họ thương ai thì họ lấy tên người đó đặt cho con chó hoặc họ đặt tên cho con của họ nhưng đối với chúng ta điều đó là sự thiếu tôn kính, ở trong văn hoá nhiều khi chúng ta không nói chuyện đó đúng hay là sai nhưng phải nói một điều là một số có tánh cách thương mại hóa, nhưng một số khác thì người Ấn giáo họ cũng cảm thấy rằng họ rất hãnh diện là Đức Phật Ngài ra đời ở trên vùng đất này.

  Rặng núi Hi Mã Lạp Sơn đã được nhắc nhiều đến trong Túc Sanh Truyện của Phật giáo nếu chúng ta đọc những câu chuyện tiền thân của một nền văn học Jàtaka thì trong đó Tuyết Sơn là hình ảnh được nhắc đến nhiều khi tiền thân của Đức Thế Tôn còn ở trong kiếp luân hồi. Trong nhiều kiếp có khi là đạo sĩ, có khi là vị thọ thần, có khi là loài khỉ hay là loài chim sống ở rặng Hi Mã Lạp Sơn.

                Người phụ nữ Nagarkot

            Mặt trời mọc trên đỉnh Tuyết Sơn, chụp từ làng Nagarkot

Tuy nhiên trong kinh Bổn Sanh tức là những câu chuyện tiền thân của Đức Bồ Tát thì có rất là nhiều kiếp Ngài từng là đạo sĩ ở trên núi Tuyết Sơn. Tuyết Sơn không phải là chứa đựng kỳ bí trên phương diện khách quan mà Tuyết Sơn còn là một nơi mà chúng ta tìm thấy rất nhiều sự đa dạng về đạo Phật và kể cả môi trường sống. Chúng tôi có đọc một tài liệu của tờ National Geographic ở Hoa Kỳ họ nói rằng nhờ vào vệ tinh nhân tạo, nhờ vào máy chụp ảnh ở trên không người ta đã khám phá ra những túi nhỏ tương đối rất nhỏ nhưng lại chứa đựng cây cỏ nhiệt đới ở trên rặng Hi Mã Lạp Sơn, vì lý do thỉnh thoảng có những vách núi treo leo và ở dưới chân vách núi đó thì do thời tiết đặc biệt của núi Hi Mã Lạp Sơn đã tạo thành một nơi mà có thời tiết hoặc là ôn đới, nó không đến nỗi như nhiệt đới nhưng lại thích hợp cho những loại cây kể cả chuối cũng mọc ở trên đó được. 

Mặt trời mọc trên đỉnh Tuyết Sơn, chụp từ Làng Nagarkot

                chụp tại làng Nagarkot nơi ngắm mặt trời mọc

 Everest là một ngọn núi nằm trong dãy Hi Mã Lạp Sơn và chúng tôi nhớ rằng tám trong số mười ngọn núi cao nhất của thế giới thì tám ngọn núi nằm trong xứ Nepal. Nepal giống như Thụy Sĩ là vào thời xa xưa là một vùng sơn cước hiểm trở núi non vì vậy vùng này lại là một thế giới của sắc dân thiểu số những sắc dân mà chúng ta gọi là Mongolian là những người quen sống ở miền cao và họ ít bị xâm lăng bởi những thế lực sống dưới bình nguyên như đế quốc Ấn Độ hay đế quốc Trung Hoa, do vậy trong lịch sử của chúng ta hồi xưa thì những vùng đất như cao nguyên Thanh Hải, Tây Tạng, Tây Vực, Hi Mã Lạp Sơn hay Nepal thường là vùng đất độc lập, thứ nhất là họ không có nhiều tài nguyên, thứ hai là địa thế hiểm trở rất dễ phòng thủ và do vậy những thế lực ngoại xâm từ đồng bằng ít khi dòm ngó đến những vùng đất cao và những vùng đất cao họ thường giữ được sự độc lập riêng của họ và họ giữ được riêng vùng đất của họ. 

Tấm phù điêu khắc Đức Bồ Tát đang cho cọp đói ăn thịt mình - được thờ tại trên đỉnh núi chùa Namo Buddha

Những nhà học giả ngày nay nghiên cứu về Phật giáo thì họ có sự phân chia tương đối liên quan đến ngọn Hi Mã Lạp Sơn, ở trong cách phân chia của một số các học giả thường thường người ta hay chồng vực với nhau đó là có hai tông phái Phật giáo, một là Phật Giáo Nguyên Thủy, hai là Phật Giáo Phát Triển, thì Phật Giáo Đại Thừa xem như là Phật Giáo Phát Triển, tức là từ gốc nguyên thủy qua đó thêm màu thêm sắc thích nghi các văn hoá địa phương tạo nên màu sắc gọi là Phật Giáo Phát Triển. Giữa Phật Giáo Nguyên Thủy và Phật Giáo Phát Triển dựa vào hai tông phái là Phật Giáo Thượng Tọa bộ và Phật Giáo Đại Chúng Bộ và trong cách phân chia này Phật Giáo Bắc Tông và Phật Giáo Mật Tông thuộc về Phật Giáo Phát Triển, thế nhưng trong cái nhìn của Phật Giáo Mật Tông thì họ không đồng ý như vậy. Phật Giáo Mật Tông thì có cái nhìn khác với các nhà sử học.

 Đối với Phật Giáo Đại Thừa thì Mật Tông Tây Tạng cũng là một nhánh Phật Giáo Đại Thừa.

                 chụp tại trước đền thờ Đức Bồ Tát xả thân cho cọp đói

Phật Giáo Mật Tông hay Phật Giáo Hi Mã Lạp Sơn có nhiều hình thức lễ lạc cúng bái và lạy lục bái sám gấp bao nhiêu lần người bình nguyên, chúng tôi lấy ví dụ là ở các chùa Phật Giáo Đại Thừa có một nghi thức lạy hồng danh đôi khi tụng kinh vạn Phật tức là tụng mười ngàn hồng danh vị phật hay lạy hồng danh Bồ Tát lạy 108 lạy, lúc chúng tôi ở Việt Nam thấy việc lạy lục như vậy là chuyện rất là chịu khó nhưng sau này sang Hoa Kỳ và sang Ấn Độ thấy nhà sư Tây Tạng lạy buổi sáng, buổi chiều có khi cả ngàn lạy, hai ngàn lạy là chuyện thường, thì điều đó ảnh hưởng nền văn hóa của miền núi.

Người Tây Phương bị lôi cuốc bởi Phật Giáo Tây Tạng là bởi vì Phật Giáo Tây Tạng họ rất dõng mãnh tích cực ở trong niềm tin của họ, người ở đồng bằng bình nguyên cũng có người rất tích cực nhưng số đó là số ít, đa số chúng ta nặng về tư tưởng hơn là hành động. ở đây 

                      chụp tại bên hông chùa Namo Buddha

 Chúng tôi đến làng Nagarkot trời vẫn còn tối vào khoảng 5:30 sáng, tại đây chúng tôi ngắm cảnh núi rừng lúc rạng đông, không khí trong lành mát mẻ và thanh tịnh. Làng Nagarkot là một ngôi làng nằm trên độ cao của một ngọn núi trong rặng Hi Mã lạp Sơn tọa lạc tại 32 km về phía đông của Kathmandu, Nepal nằm trong huyện Bhaktapur . Năm 1991 làng Nagarkot có 3.504 dân số và khoảng 655 căn nhà. Ở độ cao 2.195 mét, được coi là một trong những danh lam thắng cảnh nổi tiếng nhất trong Quận Bhaktapur. Nổi tiếng với xem mặt trời mọc trên rặng Himalaya bao gồm cả núi Everest cũng như các đỉnh núi tuyết khác của dãy Himalaya ở miền đông Nepal. Tại Nagarkot người ta có thể nhìn toàn cảnh của Thung lũng Kathmandu.

                 chụp tại sân trước của chùa Namo Buddha

 Mặt trời từ từ lên cao trả lại cho vùng Hi Mã Lạp Sơn ánh sáng buổi ban mai. Chúng tôi rời làng Nagarko sau một tuần trà sữa do TT Giác Đẳng đãi trong một tiệm ăn sáng ngay kế bên sân nơi chúng tôi đã trải qua hàng giờ nhìn ngắm mặt trời mọc trên đỉnh núi. Xe leo dốc xuống cũng vất vả không kém lúc lên dốc, vì bây giờ với ánh sáng mặt trời tỏa sáng mọi cảnh vật do vậy chúng tôi mới nhìn thấy đoạn đường mà lúc sớm xe đã leo lên, đó là những đoạn đường trên vách núi chênh vênh, từ cửa kính xe bus nhìn xuống thấy khe núi, thấy rừng xanh cây cỏ mọc tươi mát, và thấy sự sinh hoạt của người dân làng Nagarkot. Có nhìn thấy tận mắt cảnh sinh hoạt của người dân làng Nagarkot thì mới cảm nhận được rằng mình đây thật là có phước duyên thật lớn, những người phụ nữ đang còng lưng với dáng đi khum khum vì trên lưng cô đeo một cái gù có vẻ như là rất nặng vì đã được chất đầy cành lá, hay một người phụ nữ khác đang khom mình thổi lửa trong một cái bếp ngoài sân, tuy cảnh trí thật thanh bình nhưng nhuộm vẻ cơ cực.

Xe trở lại thành phố Kathmandu và chúng tôi ngồi trên xe bus chờ độ một tiếng để đổi sang chiếc xe bus khác nhỏ hơn để làm một cuộc hành trình khác lên rặng núi Hi Mã Lạp Sơn thăm viếng chùa Namo Buddha nằm trên một ngọn núi của Tuyết Sơn.

                  TT Giác Đẳng tại cổ thành Patan

Xe đến chùa Namo Buddha, mọi người xuống xe và bắt đầu tham quan cảnh trí của ngôi chùa.

Chùa Namo Buddha là nơi tối cao thiêng liêng nằm ở vùng núi khoảng 2 ½ giờ, kể từ Kathmandu. Đây là một trong những địa danh hành hương quan trọng nhất của Phật giáo tại Nepal và một trong những nơi linh thiêng nhất trên thế giới. Nó được biết đến như là nơi Đức Phật, trong một tiền kiếp Ngài là vị đạo sĩ , đã cho cơ thể của mình để một cọp cái đói ăn thịt mình. Có một ngôi chùa rất cũ ở làng Namo Buddha, nằm trong khu Thrangu Rinpoche, trên đỉnh núi.

             Cổ thành Patan

Trong đạo Phật có nói một chuyện là con người của chúng ta khi đạt đến một trạng thái tâm linh là xả kỷ. Xả kỷ có nghĩa là ở trên đời sống một điều làm cho chúng ta hạnh phúc nhiều nhất là nghĩ về bản thân của mình "cái này là của tôi, cái này là cho tôi, cái này là vì tôi." Nếu có người nào làm cái gì vì mình thì mình rất là hạnh phúc. Nhưng Đức Phật Ngài cũng cho biết rằng trạng thái hạnh phúc đó cũng là trạng thái bỉ ngã, nó cho hạnh phúc nhiều nhất và cũng cho đau khổ nhiều nhất. Người nào sống trên đời này mà nghĩ đến mình nhiều quá thì người đó khổ vô cùng. Ví dụ như là người nào đó cầm cây chổi quét cho thập phương bá tánh mà không nghĩ gì đến họ hết lúc đó họ cảm nhận là họ hạnh phúc mà họ không nghĩ gì đến bản thân mình. Đức Bồ Tát trong quá trình tu tập của Ngài là Ngài thực hiện 5 pháp đại thí trong đó là bỏ bản thân của Ngài, bỏ mạng sống của Ngài.

Trên tháp Namo Buddha những người Phật tử Tây Tạng họ đã treo rất nhiều lá phướng còn gọi là linh kỳ trong các màu xanh và đỏ bay phất phớt trước gió thật là đẹp. Những tấm phướng đó họ đã chép kinh Bát Nhã hoặc chú Chuẩn Đề, hay viết tám chữ "Om Ma Ni Bát Mi Hum." Những linh kỳ thường được treo ở những nơi linh thiêng, những nơi miền núi linh kỳ treo trên đó nói lên một trạng thái rộn rã hoan hỉ.

 Chúng tôi vào trong đền thờ Ngài Bồ Tát lễ sau đó được vị tri khách của chùa hướng dẫn đi tham quan ngôi chùa.

Ngài Khenchen Thrangu Rinpoche đã xây dựng một trung tâm tu học, một trường cao đẳng cho các tăng sĩ nghiên cứu Phật giáo (Shedra), một trường học thế tục cho các nhà sư trẻ, ban dịch kinh và nhà xuất bản, một toà nhà làm văn phòng và nhân viên và một số nhà dùng làm tăng xá. Đồng thời, ngôi chùa chính là gần hoàn thành. Đền thờ Mahakala cũng đang được hoàn thành và gần như hoàn toàn. Hai ký túc xá mới đã được hoàn thành cho các học sinh Shedra. Toàn thể ngôi chùa với màu sắc rực rỡ khung cảnh hùng vĩ với những ngọn núi Tuyết Sơn trùng trùng điệp điệp vây quanh đã cho chúng tôi một niềm tin một tinh thần phấn chấn.

              chụp tại cổ thành Patan

Patan (Sanskrit: पाटन Patan, Nepal Bhasa: यल Yala), là một trong những thành phố lớn của Nepal. Nằm ở phía tây nam của thung lũng Kathmandu. Được biết đến với di sản văn hóa phong phú, đặc biệt là truyền thống của nghệ thuật và hàng thủ công. Cũng là một thành phố lễ hội, nghệ thuật cổ đại, làm các kim loại và khắc tượng đá. Thành phố vào năm 2001  có dân số 162.991 với 68.922 căn hộ gia đình.

Lalitpur được cho là thành lập vào thế kỷ thứ ba trước Công nguyên của triều đại Kirat và sau đó mở rộng bởi vương quốc Licchavis trong thế kỷ thứ sáu. Và đã được mở rộng thêm bởi các vương quốc Mallas trong thời kỳ Trung Cổ. Lalitpur được thành lập bởi vua Veer Deva vào năm 299 AD nhưng, có sự nhất trí giữa các học giả rằng Patan được thành lập và phát triển thị xã từ thời cổ đại. Một số hồ sơ lịch sử bao gồm nhiều truyền thuyết khác cũng cho rằng thành phố Patan lâu đời nhất của tất cả các thành phố tại thung lũng Kathmandu. Theo một biên niên sử Kirat rất cũ, Patan được thành lập bởi vua Kirat trước khi các nhà cai trị xứ Licchavi lãnh đạo chính trị ở Thung lũng Kathmandu.

Thành phố đầu tiên được thiết kế theo hình dạng của Bánh Xe Chuyển Pháp Luân. Truyền thuyết kể rằng Hoàng đế Ashoka cùng với con gái của ông Charumati đến Kathmandu vào nămg 250 BC và dựng lên năm tòa bảo tháp Ashoka, bốn toà bảo thápở xung quanh và một ở giữa Patan.

Thành phố cổ Patan chụp từ trên cao

Trên con đường dẫn vào đài kỷ niệm hai bên đường những gian hàng cất theo kiểu cổ bán quà lưu niệm, phụ nữ Nepal trong trang phục Nepal cùng du khách đi tham quan rất đông cộng thêm giòng xe cộ chạy trên đường phố tạo nên một bức tranh cổ thật đẹp.