A Tỳ Đàm, Bài 15.II.2   Ngày 17 tháng 9 năm 2004

Minh Hạnh biên soạn

Bài 15

Nhóm Thuộc Tánh Bất Thiện

Sở hữu bất thiện là những sở hữu chỉ hợp với các tâm bất thiện, gồm có 14 sở hữu tâm, được chia làm năm nhóm:

II Sở hữu Tham phần
Tà kiến

TT Giác Đẳng: Kính bạch qúi Ngài và thưa qúi vị, phải nói rằng trong cuộc đời học Phật cũng như đi hoằng pháp, lúc nào cá nhân chúng tôi cũng rất sợ một điều là khi mi`nh đề cập đến chuyện gi` mà phóng đại hay nói quá đáng về chuyện đó, ví dụ như người ta thường nói bộ kinh này là bộ kinh cao nhất, môn này là pháp môn hay nhất, hay đề tài này là đề tài quan trọng nhất của Đạo Phật v.v...

Dù sao đi nữa thi` phải nói một điều là bàn về tà kiến có thể nói là một trong những đề tài cực ky` quan trọng cho bất cứ người học Phật nào. Tà kiến trong đạo Phật là một đề tài bao gồm rất nhiều lãnh vực từ pháp học, pháp hành, từ đời sống nhân quả mênh mông của thế giới, của vũ trụ đến sự chấp ngã của thân kiến.

Hầu như chúng ta nhi`n thấy những cái liên quan đến đề tài này nó ảnh hưởng từng dấu chân một, ở trên cái hành tri`nh tu tập của chúng ta, chúng ta sẽ phải trở lại với y' nghĩa của thuộc tánh này khi đề cập đến sự phối hợp của những thuộc tánh đối với các tâm và những pháp đồng sanh khác. Tuy nhiên nó không đủ, chúng tôi xin nhắc lại, đây là một đề tài mà người học Phật nghiêm túc không thể xem thường được.

Có thể nói rằng mở cho chúng ta không biết bao nhiêu cánh cửa, và đồng thời cũng mang lại cho chúng ta vô số những câu hỏi. Tuy nhiên không ai trong cuộc sống tu tập mà không dứt bỏ được điểm này để có thể bước vào ngưỡng cửa giác ngộ, như chúng ta hiểu rằng vị thánh quả là vị đoạn tận tất cả các tà kiến. Bây giờ xin kính thỉnh TT Trí Siêu đúc kết bài học hôm nay.

TT Trí Siêu: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, chúng tôi xin được đúc kết bài học hôm nay về thuộc tánh tà kiến là một thứ tâm sở nằm ở trong nhóm tâm sở tham phần. Tà kiến được xem như một quan niệm sai lạc phi ly', và tà kiến nếu nói trong phạm trù của y' nghĩa nguyên sơ, thi` tà kiến là sự chấp chặc một đối tượng. Và với quan niệm sai lạc như vậy nó khiến cho các pháp đồng sanh cũng có một quan niệm không đúng.

Tà kiến nếu chúng ta nói rộng hơn thi` chúng ta quảng diễn, chúng ta nói theo cái phạm trù y' nghĩa thường thức, thi` ở đây được đề cập đến thường kiến và đoạn kiến.

Tà kiến được mô tả rộng rãi với 62 tà kiến như trong bài kinh Brahmajàla Sutta kinh Phạm Võng của Trường Bộ kinh, và tà kiến ở đây phải được xem như là một pháp bất thiện nó đối lập lại với chánh kiến. Tuy rằng chánh kiến tri pháp là trí tuệ, nhưng tà kiến thi` không phải là hoài nghi, mà tà kiến có một vị trí độc lập là tâm sở tà kiến.

Và kính thưa qúi vị với y' nghĩa của bài học ngày hôm nay qua sự chủ tri` phần thảo luận của TT Giác Đẳng đã đưa ra một số vấn đề liên quan đến thuộc tánh tà kiến, và đã được Sư Trưởng, Đ Đ Pháp Đăng, chúng tôi trả lời những điều đó, tuy nhiên vi` là đề tài rộng lớn và có một chiều hướng sâu sắc do đó cho nên các câu trả lời cho các câu hỏi chỉ đạt đến một phần nào yêu cầu chứ không thể đưa đến chung cuộc được, và TT Giác Đẳng cũng đã hẹn vào dịp khác chúng ta sẽ trở lại vấn đề này. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.