A Tỳ Đàm, Bài 15.4 Ngày 10 tháng 9 năm 2004

Minh Hạnh nghe và sửa lại thành văn viết, cô Tu Nữ Diệu Tịnh hiệu đính

Bài 15

Nhóm Thuộc Tánh Bất Thiện

Sở hữu bất thiện là những sở hữu chỉ hợp với các tâm bất thiện, gồm có 14 sở hữu tâm, được chia làm năm nhóm:

I Sở hữu si phần

Phóng Dật (Uddhacca)

TT Giác Đẳng: Bạch TT Trí Siêu, trong phần danh từ thi` Uddhacca trong một vài điểm mà Ngài Nanrada Ngài gọi là "rất hiếm hoi," đôi khi chữ Uddhacca được dùng đồng nghĩa với chữ kiêu mạn, nhưng y' nghĩa của chữ kiêu mạn chắc chắn mi`nh không thể đem áp dụng ở đây được phải không?. Không có trường hợp nào chữ Uddhacca trong A Ty` Đàm, nhất là trong tâm sở mà chúng ta có thể dùng nó hoặc xa hoặc gần liên hệ tới chữ kiêu mạn có phải như vậy không? Xin thỉnh TT Trí Siêu hoan hỷ nói rõ về điểm này.

TT Trí Siêu: Kính bạch TT Giác Đẳng và kính thưa qúi vị, thực ra thi` danh từ kiêu mạn từ nào đến giờ chúng tôi không nghe nói đến là dịch từ chữ Uddhacca. Danh từ kiêu mạn đó chúng ta dịch ở trong những từ có liên quan đến chữ ma`na hay.. Chữ mada la` kiêu mạn. Chẳng hạn như khi đề cập đến vấn đề daharamada tức là kiêu mạn về tuổi trẻ, hay là jivatamada tức là kiêu mạn về sự sống.

Khi Đức Thế Tôn Ngài thuyết về năm điều quán tưởng, Ngài mới nhấn mạnh đến 5 điểm này, tức là người ta hay có sự kiêu mạn về tuổi trẻ mà người ta không biết rằng ta đây phải có sự già, không thể nào thóat khỏi sự già. Người ta kiêu mạn về sức khoẻ, không có biết rằng người ta bị bịnh, từ chữ mada hoặc dịch từ chữ gọi là ma`na là atima`na hoặc là atiman~n~ana` chúng ta sài trong nghĩa từ nó có liên quan chung quanh với chữ ma`na. Bởi vậy cho nên ở đây khi nói đến vấn đề chữ uddhacca này thi` hoàn toàn chúng ta không thể dịch ra nghĩa gọi là kiêu mạn, không thể dịch là kiêu mạn, nhất là có chữ mạn ở phía sau thi` chúng ta phải biết rằng hầu như đây là một tiếng âm trại, do chữ ma`na là chữ mạn, thi` đầu âm lấy chữ âm và chữ dịch để gom chung lại sài theo nghĩa đó, cho nên hễ nói đến mạn thi` chúng ta phải hiểu như là chữ ma`na, co`n chữ Uddhacca thi` trong trường hợp này chúng tôi không có nghe ở đâu dịch là kiêu mạn. Chúng tôi có y' kiến như vậy. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.