Ngày 06 tháng 08 năm 2004

Minh Hạnh biên soạn & Cô Tu Nữ Diệu Tịnh hiệu đính

Những Thuộc Tánh Tợ Tha (TT)

Thuộc Tánh Biến Hành (Phần 7 Tác Y' - Manasikàra)

Những điểm chính

· Thuộc tánh tợ tha là gì?

· Thế nào là thuộc tánh biến hành

· Thuộc tánh xúc

· Thuộc tánh thọ

· Thuộc tánh tưởng

· Thuộc tánh tư

· Thuộc tánh định

· Thuộc tánh mạng quyền

· Thuộc tánh tác y'

13.1 Sở hữu tợ tha là những sở hữu không có đặc tính riêng biệt, chúng mang đặc tính của tâm mà chúng phối hợp; nếu hợp với tâm Thiện, thì đặc tính của chúng là Thiện; nếu hợp với tâm Bất Thiện, thì đặc tính của chúng là Bất thiện; nếu hợp với tâm Vô Ký, thì đặc tính của chúng là Vô Ký. Sở hữu tợ tha được chia ra làm hai loại:

I. Sở Hữu Biến Hành (Sabbacittasādhāranā)

Sở hữu biến hành là những sở hữu có mặt trong 121 tâm, không một tâm nào có thể thiếu các Sở Hữu này; gồm có 7 Sở Hữu:

ooOoo

ĐĐ Pháp Đăng: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, con Pháp Đăng kính đảnh lễ qúi Ngài, kính chào qúi Phật tử. Nói về tâm sở tác y' gọi là manasikàra cittasika. nghĩa là phân tích từ manasi cộng với kàra thành nơi tâm, nơi y', có nghĩa sự tạo tác mà thường thường chúng ta thấy ở trong lộ ngũ môn, thi` khi tiếp thâu thẩm tấn đoán định đổng lực, chính cái sở hữu tác y' này sẽ hợp ở trong tất cả tâm, nên khi nói có một pháp mà đưa đến nhiều kết quả thứ nhất đó là như ly' tác y'.

Rồi manasikàra này là tác y' thành cảnh tác y' thành đổng lực, có nghĩa tác y' có ba cách. Một người nhi`n một cảnh nào đó, tiếp nhận vào, nếu khéo tác y' thi` thành cảnh, đó là cảnh tốt.

Co`n nếu cảnh xấu nó sẽ trở ngại cho mi`nh, cũng như người nhi`n đề mục tử thi nếu như họ không như ly' tác y' khi họ nhi`n tử thi, họ rất sợ. Có nhiều người bị ám ảnh khi họ gặp một tử thi, như tử thi của người bị đụng xe chết, ngủ bị giựt mi`nh hoài, thi` đối với sự tu tập, vị Tỳ khưu hay vị hành giả khéo tác y' trong cảnh gọi là tác y' thành lộ tâm. Nếu người tu tập khéo tác y' thi` lộ tâm đó là một tâm thiện, lúc đổng lực sanh lên. Đổng lực đây là chúng ta nói trong A Ty` Đàm, thi` chúng ta sẽ biết rằng đổng lực thiện thi` nó sẽ như ly' tác y'. Như ly’ tác y' thi` đổng lực sanh lên đó là 8 tâm thiện, 8 tâm thiện hoặc có thể là những tâm thiền, vi` như ly' tác y' thi` nó sẽ sanh lên những tâm tốt.

Như ly' tác y' thi` tâm thiện nó sẽ sanh lên làm việc đổng lực, người như ly' tác y' sẽ có phúc hành. Phúc hành ở đây là một trạng thái có ba sở hữu hợp trong những tâm thiện hợp trí, đó là vô tham, vô sân, và vô si. Những sở hữu tốt đẹp thành lộ tâm, tác y' thành cảnh, tác y' thành lộ tâm, tác y’ thành đổng lực. Đổng lực có nghĩa là sức mạnh của tâm, nếu một người biết như ly' tác y' thi` đổng lực đó là đổng lực tốt, đổng lực đó là đổng lực đem đến kết quả tốt đẹp, nên mới nói là như ly' tác y' được.

Ví dụ như một cái ống do`m mắc thu vén cái cảnh lại, hoặc là chúng ta thấy như bánh lái tàu mà nó sẽ định hướng đi nếu đi trịch hướng bên này, trịch hướng bên kia, thi` dùng bánh lái tàu để sửa lại cho đúng theo hướng. Bởi vậy trước mắt một cái thành lộ tâm, hay gom lại tâm trên một đối tượng, thi` tác y' mà làm một cái định hướng đúng đắn đó như ly' tác y' đúng.

Đức Phật Ngài dậy rằng, này các Tỳ kheo, vị Tỳ kheo với tâm bị đặt sai hướng , có thể tâm mà đặt sai hướng thi` không có thể đâm thủng vô minh, co`n tâm đặt đúng hướng thi` có thể đâm thủng được vô minh, làm minh sanh khởi có thể chứng đạt được Niết bàn. Đó là điều Đức Phật gọi là mi`nh đặt hướng tâm như ly' tác y', thi` chính như ly' tác y' này nếu mà trong tướng tốt đẹp co`n trong đối ngại tướng, có nghĩa là cái tướng hay cảnh mà làm cho mi`nh trái y' nghịch lo`ng, có nghĩa là thường người ta ưa nói rằng mi`nh thấy cảnh trái tai gai mắt, thi` nếu người đó như ly' tác y' thi` sẽ không có tâm sân. Chính vi` như vậy nên Đức Phật nói rằng nếu mi`nh như ly’ tác y’ thi` có thể đâm thủng vô minh, chính là sở hữu tác y' ở trong những tâm thiện, như ly' tác y' thi` tâm thiện sẽ sanh lên.

Nên Đức Phật Ngài mới nói với qúi vị Tỳ khưu, hay một vị hành giả hay một con người mà đặc hướng đúng thi` kết quả an vui, một người đặt cái tác y' sai hướng thi` làm cho người đó không được an vui. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.