Ngày 30 tháng 07 năm 2004

Minh Hạnh biên soạn & Cô Tu Nữ Diệu Tịnh hiệu đính

Câu hỏi trong lớp A Ty` Đàm, nhân trong bài giảng về những thuộc tánh tợ tha - những thuộc tánh biến hành - Phần thứ 5 Nhất Hành (Ekaggatà)

Kevinnguyen19792003 hỏi: Xin cho con hỏi " Khi nhập thiền thi` thân không biết, vậy tâm có biết không? nếu tâm biết thi` tại sao lại nằm trong Hữu Phần?

TT Thích Hoàng Pháp giảng: Câu hỏi là khi nhập thiền thi` thân không biết, vậy tâm có biết không?, nếu tâm biết thi`tại sao lại nằm trong Hữu Phần, xin qúi vị hoan hỷ nhớ lại câu này. Khi tâm hữu phần một là khi ngủ mê không có chiêm bao thi` nó mới rơi vào trạng thái bhavanga, dịch là hữu phần, hay là tâm hộ kiếp, tức là nó xen kẽ giữa những người lộ tri`nh tâm này và lộ tri`nh tâm khác. Tâm hữu phần thi` nó chỉ một cảnh lúc tái sanh, một cảnh muột luợt như vậy, nên không được rõ, nên không có khởi lên lộ tri`nh tâm rõ, chúng ta ngủ mê là không có sự biết, nhưng nói vẫn có cảnh riêng của nó, đó là một vấn đề khác.

Co`n trường hợp nhập thiền, như có những vị nhập thiền, có những người họ dùng cây kim hay một thứ gi` đó châm thử vào đầu ngón tay, đầu ngón chân thử xem coi người đó có bị chi phối hay không. Với một trạng thái thiền mạnh, thi` sẽ an trú vào một đề mục nào thi` với cái tâm vẫn biết vào một đề mục đó thôi, với ngoại cảnh dầu đó là cảnh sắc, cảnh thinh, cảnh hương, cảnh vị, cảnh xúc, và cảnh pháp cũng không chi phối được cái tâm đương trụ vào một đối tượng đó.

Thi` điều này chúng ta có thể thấy qua những thí dụ không hẳn là bực thiền, với người dù không có tu, nhưng với bẩm sinh mạnh mẽ và cái giác quan của người ấy mạnh, khi suy tư vào một vấn đề nào mạnh thi` có thể những cảnh vật chung quanh không có chi phối được.

Như chúng ta biết về lịch sử Việt Nam, ông Phạm Ngũ Lão, ông suy nghĩ về việc chống lại với giặc Tàu, khi quân sĩ của ông Trần Hưng Đạo đi đến ông cũng không hay biết, cho đến khi người ta dùng tới gươm giáo đâm vào chân của ông, thi` đây là vi` tâm của ông trú vào một vấn đề suy nghĩ rồi, nên ngoại cảnh không có chi phối được, dầu tiếng la hét của quân sĩ.

Đây là chưa nhập được đại định hay thiền định gi` cả, nhưng tâm chăm chú vào một đối tượng nào, người ấy không phải ngủ vẫn có tỉnh giác rõ ràng, nhưng tỉnh giác trong đối tượng mà đương sự đang nghĩ đến. Đối với vấn đề thiền cũng như vậy, một trạng thái tâm chuyên nhiếp vào một đối tượng, thi` một cách thường thường tâm dục giới của chúng ta vi` nó yếu, định yếu, nên nó làm cảnh nào mạnh nó chi phối giác quan nào đó, tức là nó bị thay đổi.

Co`n nếu như tu tập về tâm sở Nhất Hành (Ekaggatà) có thể chuyên nhất vào đối tượng, nếu không muốn thay đổi đối tượng thi` vẫn trú vào đề mục cảnh đó, và khi nó trú vào cảnh đó thi` cảnh khác không chi phối được nó. Đó là vấn đề nhập định. Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.

Minh Hạnh biên soạn & Cô Tu Nữ Diệu Tịnh hiệu đính