A Tỳ Đàm
Giảng Giải và Thảo Luận

Diễn Tri`nh Của Tâm Thức

A Tỳ Đàm, Bài 18   Thứ Sáu ngày 08 tháng 04 năm 2005

Minh Hạnh chuyển biên & Cô Tu Nữ Diệu Tịnh hiệu đính

A-tỳ-đàm 19.6.

Những đối tượng của tâm thức

“Cảnh phân theo không gian”

Thực ra, nói rằng phân theo không gian là bởi đối tượng thuộc bên trong và bên ngoài, chớ không có nghĩa là không gian chỉ cho ở gần hoặc ở xa hay nơi này nơi nọ.

Đối tượng thuộc bên trong hay gọi là cảnh nội phần là chỉ cho cái ǵ một cá nhân như là sắc, thọ, tưởng, hành, thức riêng đây. C̣n đối tượng thuộc bên ngoài hay gọi là cảnh ngoại phần là chỉ cho bất cứ cái ǵ ngoài thân này, sắc, thọ, tưởng, hành, thức cũng có ngoại phần, kể cả níp-bàn cũng là cảnh ngoại phần. V́ rằng có những tâm biết được cả cảnh nội phần và cảnh ngoại phần nên có thêm một loại cảnh nữa là cảnh nội ngoại phần. Như vậy cảnh phân theo không gian được nói đến có ba là: cảnh nội phần, cảnh ngoại phần và cảnh nội ngoại phần.

Cảnh nội phần có 62 tâm biết là 3 tâm thức vô biên xứ, 3 tâm phi tưởng phi phi tưởng xứ (nhất định); 2 tâm thông và 54 tâm dục giới (bất định).

Cảnh ngoại phần có 114 tâm biết là 40 tâm siêu thế, 15 tâm sắc giới, 3 tâm không vô biên xứ (nhất định); 2 tâm thông và 54 tâm dục giới (bất định).

Cảnh nội ngoại phần có 56 tâm biết là 2 tâm thông và 54 tâm dục giới.

TT Thích Hoàng Pháp & TT Giác Đẳng